
- Bilimsel ad
- Symphysodon spp. (S. aequifasciatus Pellegrin, 1904; S. discus Heckel, 1840)
- Doğal yaşam
- Amazon havzası; S. aequifasciatus doğu ve aşağı Amazon'da derin, kayalık yarıklar ve kökler arasında; S. discus Rio Negro ağzı çevresinde
- Sıcaklık
- 26–30 °C
- pH
- 5,0–8,0 (S. aequifasciatus); 4,2–6,2 (S. discus)
- Sertlik
- dH 0–12 (S. aequifasciatus); dH 0–1 (S. discus)
- Boy
- En fazla 13,7 cm (S. aequifasciatus) ve 12,3 cm (S. discus) standart boy
- Sosyal yapı
- Normalde sürü hâlinde, üreme döneminde bölgeci; en az 5 bireylik grup ve en az 120 cm akvaryum. İki ebeveyn yumurta ve yavruyu korur.
Doğal yaşam
FishBase'e göre mavi discus (S. aequifasciatus) Amazon Nehri'nin doğu ve aşağı kesimlerinde, Negro ve Solimões nehirlerinin birleştiği yerin doğusunda yaşar. Derin ve kayalık alanlarda, yarıklar ve ağaç kökleri arasında bulunur. Normalde sürü hâlinde dolaşır, üreme döneminde ise bölgeci olur. Kırmızı discus (S. discus) ise Rio Negro ağzı çevresinde ve bazı kollarda yaşar.
Discus, UF/IFAS'ın belirttiği gibi ebeveyn bakımı gösteren cikletler ailesindendir. İki ebeveyn de yumurtaları ve yavruları korur. Sylvain ve Derome'un çalışmasına göre ebeveynler, yumurtadan çıkan yavruları yaklaşık üç hafta boyunca derilerinden salgıladıkları mukusla besler; yavruların bağırsak mikrobiyotası da bu mukus ve sudaki mikroplarla şekillenir.
Uygun su
FishBase her iki discus türü için de 26–30 °C aralığı verir. pH ve sertlikte ise türler arasında fark vardır: mavi discus için pH 5,0–8,0 ve dH 0–12, kırmızı discus için pH 4,2–6,2 ve dH 0–1 bildirilir. Yani discus genel olarak sıcak ve yumuşak suyun balığıdır; akvaryum soylarının doğal formlardan farklı koşullara alıştırılmış olabileceğini de unutmamak gerekir.
UF/IFAS'ın beslenme rehberi, suda fazla kalsiyumun bazı Amazon balıklarında üreme sorunlarıyla ilişkilendirildiğini belirtir. Yumuşak suyun tamponlama gücü düşük olduğundan pH daha kolay oynayabilir; bu yüzden discus tankında pH ve alkaliniteyi düzenli ölçmek ve değişiklikleri yavaş yapmak önemlidir.
Beslenme
FishBase'e göre discuslar doğada böcek larvaları, böcekler, planktonik omurgasızlar, solucanlar, kabuklular ve bitkisel maddelerle beslenir. Akvaryumda discuslara uygun kaliteli granül ya da pelet yem temel olabilir; dondurulmuş omurgasız yemler çeşitlilik sağlar.
Baş deliği hastalığının yemdeki kalsiyum/fosfor dengesizliğiyle ilişkisini araştıran bir çalışmada, 16 hafta boyunca ne sade sığır kalbi ne de ticari discus yemiyle beslenen gruplarda hastalık gelişmemiştir. Bu sonuç, tek bir yem bileşenini suçlamak yerine beslenmeyi bir bütün olarak dengeli tutmanın daha doğru olduğunu düşündürür.
Sık görülen sağlık sorunları
Satora ve arkadaşları, bir discus üretim tesisinde solungaçlara yerleşen bir monogeneanın (yassı solucan) solungaç yapraklarında ciddi hasara ve solunum yüzeyinde azalmaya yol açtığını, tesisteki ölüm oranının yüzde 90'a ulaştığını bildirmiştir. Hızlı solunum, solungaç kapaklarının açık durması ya da yüzeye yakın durma gibi belirtiler bu yüzden ciddiye alınmalıdır.
Pastuszka ve arkadaşları, baş deliği hastalığı belirtileri gösteren discuslarda Spironucleus vortens adlı kamçılı bir bağırsak parazitini ve birkaç bakteri türünü tanımlamış; bu belirtilerle laboratuvara gelen balıkların arttığını not etmiştir. Hastalığın kesin nedeni hâlâ tartışmalıdır. Belirti gördüğünüzde su değerlerini ölçün ve su canlılarıyla çalışan bir veteriner hekime danışın.
Koruyucu bakım
- Sıcaklığı 26–30 °C aralığında sabit tutun; ani değişimlerden kaçının.
- pH ve alkaliniteyi düzenli ölçün; düzeltmeleri yavaş yapın.
- Discusları gruplar hâlinde ve yeterince büyük bir tankta tutun.
- Yeni discusları uzun bir karantina döneminde gözlemleyin; solungaç ve bağırsak parazitleri gözden kaçabilir.
- Artan yemi hızla alın; yem artıkları amonyak kaynağıdır.
İlk adımlar
Sık sorulanlar
Discus musluk suyunda yaşar mı?
FishBase discus türleri için çok yumuşak ve çoğunlukla asidik su bildirir; musluk suyunun değerleri ise yerden yere çok değişir. Musluk suyunuzun pH ve sertliğini ölçmek, discus için uygun olup olmadığını anlamanın ilk adımıdır.
Discus neden grup hâlinde tutulmalı?
FishBase discusların doğada normalde sürü hâlinde yaşadığını ve akvaryumda en az beş bireylik gruplar önerildiğini belirtir. Üreme döneminde ise bölgecilik artar.
Discus yavrusu neden ebeveynin üzerinde beslenir?
Discus ebeveynleri yavrularını yaklaşık üç hafta deri mukusuyla besler. Sylvain ve Derome'un çalışması bu mukusun yavru bağırsağına yararlı mikropların aktarılmasında da rol oynadığını göstermiştir.

Sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur. Bağışıklık sistemini destekler. Akvaryum suyuna katılarak kullanılır: her 10 litre suya 1 damla, 3 günde bir yenilenir. Bu bir ilaç değil, yem katkı maddesidir; tedavi amaçlı kullanılamaz.
Ürünü inceleKaynaklar
Bulgu: Doğu ve aşağı Amazon; derin, kayalık alanlarda yarıklar ve kökler arasında. pH 5,0–8,0; dH 0–12; 26–30 °C; en büyük boy 13,7 cm SL. Normalde sürü hâlinde, üreme döneminde bölgeci; böcek larvaları, böcekler ve planktonik omurgasızlarla beslenir. En az 5 bireylik grup ve en az 120 cm akvaryum önerilir.
Sınır: Veritabanı özeti; yaşam süresi verisi yok.
Kaynağa git ↗Bulgu: Amazon havzası, Rio Negro ağzı çevresi; pH 4,2–6,2; dH 0–1; 26–30 °C. Solucan, kabuklu, böcek ve bitkisel maddeyle beslenir. Her iki ebeveyn yumurta ve larvaları korur; larvalar ilk günlerde ebeveynin deri mukusuyla beslenir.
Sınır: Veritabanı özeti.
Kaynağa git ↗Bulgu: Ciklet türlerinin sayısı 1300–2000 arasında tahmin edilir; en büyük çeşitlilik Doğu Afrika'nın Malavi, Tanganika ve Viktorya göllerindedir. Tüm cikletler bir tür ebeveyn bakımı gösterir, birçoğu güçlü bölgecidir; kimi kaya üzerindeki algleri kazıyan otçul, kimi yırtıcıdır. Labirent balıkları solungaçtan türemiş labirent organıyla hava solur; canlı doğuranlarda dişi birden çok erkeğin spermini taşıyabilir.
Sınır: Yetiştiricilik bakış açılı genel tanıtım.
DOI: 10.32473/edis-fa054-2002 ↗Bulgu: Discus ebeveynleri yavrularını yumurtadan çıktıktan sonra yaklaşık üç hafta deri mukusuyla besler. Yavrunun bağırsak mikrobiyotası hem ebeveyn mukusundaki hem de sudaki mikroplarla şekillenir.
Sınır: Tek bir yavru grubunun 100 günlük izlemi.
DOI: 10.1038/s41598-017-05662-w ↗Bulgu: Bir üretim tesisindeki discuslarda solungaç monogeneanı (yassı solucan) solungaç yapraklarında ciddi hasar ve solunum yüzeyinde azalma oluşturmuş; tesiste ölüm oranı %90'a ulaşmıştır.
Sınır: Tek tesis vakası.
DOI: 10.3354/dao03703 ↗3 kaynak daha
Bulgu: Baş deliği hastalığı (HITH) belirtileri gösteren discusların sindirim kanalından Spironucleus vortens adlı kamçılı bir parazit tanımlanmış; aynı balıklarda birkaç bakteri türü de bulunmuştur. Laboratuvara bu belirtilerle gelen balık oranının arttığı bildirilmiştir.
Sınır: İki balıkla yapılmış vaka çalışması.
DOI: 10.1111/jfd.14070 ↗Bulgu: Discuslarda baş deliği hastalığının yemdeki kalsiyum/fosfor dengesizliğiyle ilişkisi 16 hafta boyunca test edilmiş; farklı yem ve su sertliği gruplarında hiçbir balıkta hastalık gelişmemiştir. Sebep hâlâ tam bilinmemektedir.
Sınır: Küçük örneklem (grup başına 5 balık), 16 hafta.
DOI: 10.1111/jfd.13023 ↗Bulgu: Süs balıklarının beslenmesi büyük ölçüde başka türlerden elde edilen bilgiye dayanır. Yavru yemlerinde ham protein çoğu zaman %50'nin üzerinde, bakım yemlerinde %25–35 civarındadır. Yem kolay acıyabilir; ideal olarak ayda bir alınmalı, serin ve kuru yerde, en fazla üç ay saklanmalıdır. Pul yemde gereken hacim yanıltıcı olabilir.
Sınır: Arşiv belgesi; türlere özgü ihtiyaçlar için genelleme içerir.
DOI: 10.32473/edis-fa096-2002 ↗