
- Bilimsel ad
- Pterophyllum scalare (Schultze, 1823)
- Doğal yaşam
- Amazon havzası (Peru, Kolombiya, Brezilya; Ucayali, Solimões ve Amazon nehirleri), Amapá, Fransız Guyanası'nda Oyapock ve Guyana'da Essequibo nehri; yoğun bitkili, berrak ya da alüvyonlu bataklık ve taşkın alanları
- Sıcaklık
- 24–30 °C
- pH
- 6,0–8,0
- Sertlik
- dH 5–13
- Boy
- En fazla 10,5 cm toplam boy (bir kaynakta 15 cm); en yüksek ağırlık 25 g
- Sosyal yapı
- En az 5 bireylik grup, en az 100 cm akvaryum; üreme için çiftler küçük tanka alınabilir. Çift bağı güçlüdür, iki ebeveyn yumurtayı korur; ciklet olarak bölgecilik görülebilir.
Doğal yaşam
FishBase'e göre melek balığı Amazon havzasında Peru, Kolombiya ve Brezilya'da Ucayali, Solimões ve Amazon nehirleri boyunca; ayrıca Brezilya'nın Amapá bölgesinde, Fransız Guyanası'ndaki Oyapock ve Guyana'daki Essequibo nehirlerinde yaşar. Yetişkinler suyun berrak ya da alüvyonlu olduğu, su bitkileri ve kıyı bitki örtüsünün yoğun olduğu bataklık ve taşkın alanlarında bulunur. Kayda göre rengi berrak suda daha koyudur.
Gövde yassı ve disk biçimlidir; sırt ve anal yüzgeçleri uzundur. Gümüşi gövdede gençlerde yedi, yetişkinlerde dört koyu dikey bant bulunur. Üreme döneminde erkek dişiye kur yapar; iki ebeveyn bitki yüzeyine yapışık yumurtaları korur ve tüm kuluçka süresince birbirlerini rakiplere karşı savunur.
Uygun su
FishBase melek balığı için 24–30 °C, pH 6,0–8,0 ve dH 5–13 aralığı verir. Bu, discusa göre daha geniş bir aralıktır; yumuşak ile orta sert arası, hafif asidik ile hafif bazik arası suda yaşayabilir. Önemli olan, seçtiğiniz değerlerin sabit kalmasıdır.
Yüksek gövdesi ve uzun yüzgeçleri nedeniyle melek balığına hem uzunluğu hem de yüksekliği yeterli bir akvaryum gerekir; FishBase en az 100 cm uzunluk önerir. Doğal ortamını andıran uzun yapraklı bitkiler ve kökler hem saklanma alanı sağlar hem de yumurta bırakma yüzeyi sunar.
Beslenme
İncelediğimiz FishBase kaydında melek balığının doğal besinine dair ayrıntılı bilgi yer almaz. UF/IFAS, cikletlerin besin tercihlerinin aile üyeleri kadar çeşitli olduğunu, birçok türün hem hayvansal hem de bitkisel materyal alan genel beslenici olduğunu belirtir. Akvaryumda kaliteli pul ya da granül yem temel olabilir; dondurulmuş omurgasız yemler çeşitlilik katar.
UF/IFAS, birçok balığın yumurtadan çıktığında ağız yapısı çok küçük olduğu için canlı yeme ihtiyaç duyduğunu ve yeni çıkmış tuzlu su karidesi larvalarının kuluçkahanelerde yaygın biçimde kullanıldığını belirtir. Yetişkinlerde ise aşırı yemlemeden kaçınmak su kalitesini korumanın temelidir.
Sık görülen sağlık sorunları
Murphy ve arkadaşları bir melek balığı üretim tesisinde zayıflama, yavaş büyüme, karın şişliği, iştahsızlık, durgunluk ve artan ölümler bildirmiş; midede yeni bir Cryptosporidium türü saptamıştır. En genç grup en ağır etkilenmiştir. Bu tablo, iç parazitlerin dıştan bakınca yalnızca zayıflama ve iştahsızlık olarak görünebileceğini hatırlatır.
Kawato ve arkadaşları ise Avustralya sınırında karantinada tutulan ithal melek balıklarından ISKNV tipi bir megalositivirüs izole etmiştir; virüs hücre kültüründe 28 °C'de daha düşük sıcaklıklara göre belirgin biçimde daha fazla çoğalmıştır. UF/IFAS da siyah melek yavrularında kalıtsal olarak düşük yaşama oranı bildirildiğini not eder. Zayıflama ve şişkinlik birlikte görülüyorsa su canlılarıyla çalışan bir veteriner hekime danışmak tanıyı hızlandırır.
Koruyucu bakım
- Yeni melek balıklarını en az 30 gün karantinada gözlemleyin.
- Sıcaklığı 24–30 °C, pH'ı 6,0–8,0 aralığında sabit tutun.
- Uzun yapraklı bitkiler ve dikey dekorlarla yeterli yükseklik ve saklanma alanı sağlayın.
- Kilo kaybı ve karın şişliğini erken fark etmek için balıkları yem saatinde yakından izleyin.
- Üreme döneminde çiftin bölge savunmasının diğer balıkları strese sokup sokmadığını kontrol edin.
İlk adımlar
Sık sorulanlar
Melek balığı tek başına mı, grup hâlinde mi tutulmalı?
FishBase akvaryumda en az beş bireylik gruplar önerir ve üreme için çiftlerin küçük tanklara alınabileceğini belirtir. Çiftler oluştuğunda bölge savunması artabilir.
Melek balığı neden zayıflar?
Zayıflamanın birçok nedeni olabilir; bir üretim tesisi vakasında mide parazitine bağlı zayıflama, karın şişliği ve iştahsızlık bildirilmiştir. Önce su değerlerini ve yemleme düzenini kontrol etmek, ardından uzman desteği almak doğru sıralamadır.
Melek balığı ne kadar büyür?
FishBase en büyük boyu 10,5 cm toplam boy olarak verir, bir başka kaynağa dayanarak 15 cm'ye kadar ulaşabildiğini de not eder. Tank seçerken balığın yetişkin boyunu göz önünde bulundurmak gerekir.

Sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur. Bağışıklık sistemini destekler. Akvaryum suyuna katılarak kullanılır: her 10 litre suya 1 damla, 3 günde bir yenilenir. Bu bir ilaç değil, yem katkı maddesidir; tedavi amaçlı kullanılamaz.
Ürünü inceleKaynaklar
Bulgu: Amazon havzası (Peru, Kolombiya, Brezilya), Amapá, Oyapock ve Essequibo nehirleri; yoğun bitkili, berrak ya da alüvyonlu bataklık ve taşkın alanları. pH 6,0–8,0; dH 5–13; 24–30 °C; en büyük boy 10,5 cm TL (bir kaynakta 15 cm TL). En az 5 bireylik grup, en az 100 cm akvaryum önerilir. Çift bağı kurar; iki ebeveyn bitki yüzeyine yapışık yumurtaları korur.
Sınır: Veritabanı özeti; yaşam süresi verisi yok.
Kaynağa git ↗Bulgu: Ciklet türlerinin sayısı 1300–2000 arasında tahmin edilir; en büyük çeşitlilik Doğu Afrika'nın Malavi, Tanganika ve Viktorya göllerindedir. Tüm cikletler bir tür ebeveyn bakımı gösterir, birçoğu güçlü bölgecidir; kimi kaya üzerindeki algleri kazıyan otçul, kimi yırtıcıdır. Labirent balıkları solungaçtan türemiş labirent organıyla hava solur; canlı doğuranlarda dişi birden çok erkeğin spermini taşıyabilir.
Sınır: Yetiştiricilik bakış açılı genel tanıtım.
DOI: 10.32473/edis-fa054-2002 ↗Bulgu: Avustralya sınırında karantinada tutulan ithal melek balıklarından ISKNV tipi bir megalositivirüs izole edilmiştir; virüs hücre kültüründe 28 °C'de 22 ve 25 °C'ye göre belirgin biçimde daha fazla çoğalmıştır.
Sınır: Laboratuvar izolasyonu; akvaryumdaki sıklığı göstermez.
DOI: 10.3354/dao03499 ↗Bulgu: Bir melek balığı üretim tesisinde zayıflama, yavaş büyüme, karın şişliği, iştahsızlık, durgunluk ve artan ölümler görülmüş; midede yeni bir Cryptosporidium türü saptanmıştır. En genç grup en ağır etkilenmiştir.
Sınır: Tek tesis vakası.
DOI: 10.1177/104063870902100523 ↗Bulgu: Süs balıklarının beslenmesi büyük ölçüde başka türlerden elde edilen bilgiye dayanır. Yavru yemlerinde ham protein çoğu zaman %50'nin üzerinde, bakım yemlerinde %25–35 civarındadır. Yem kolay acıyabilir; ideal olarak ayda bir alınmalı, serin ve kuru yerde, en fazla üç ay saklanmalıdır. Pul yemde gereken hacim yanıltıcı olabilir.
Sınır: Arşiv belgesi; türlere özgü ihtiyaçlar için genelleme içerir.
DOI: 10.32473/edis-fa096-2002 ↗1 kaynak daha
Bulgu: Yakalama, nakil ve yem değişimi bağışıklığı baskılar; karantina yeni balığa diğer balıklar ve patojenler olmadan yeme, suya ve bakıma alışma süresi tanır. Ayrı ekipman, ‘hep birlikte giriş–hep birlikte çıkış’ düzeni, günlük gözlem ve karantina sonunda birkaç yerleşik balıkla bir–iki haftalık ortak bekletme önerilir. Cikletlerin saldırgan olabileceğini ve siyah melek yavrularında kalıtsal düşük yaşama oranını not eder.
Sınır: Devridaim sistemleri ve tesisler için yazılmış; ev akvaryumuna uyarlanarak kullanıldı.
DOI: 10.32473/edis-fa099-2003 ↗